Wat verandert er aan de schuldhulpverlening?

Hoeveel moet iemand met schulden overhouden om van te leven? Dat is een lastige berekening, want het gaat niet alleen om geld. Maar ook om emoties. En om automatische afschrijvingen, bewijsstukken en beslag op loon, bankrekeningen en andere bezittingen. Het kabinet wil dat eenvoudiger maken. Ook zijn er plannen om problematische schulden eerder op te sporen.

 

De informatie om de beslagvrije voet te berekenen (wat iemand met schulden mag overhouden om van te leven) komt nu nog van de schuldenaar zelf. Maar mensen met schulden (schuldenaren) hebben hun administratie niet altijd op orde. Is de nieuwe Wet vereenvoudiging beslagvrije voet eenmaal in werking (nu gepland voor 1 januari 2021), dan komt alle informatie uit bestaande registraties van uitvoeringsinstanties. Zoals? Belastingdienst, UWV, loon- en salarisadministratie, gemeenten, nutsbedrijven, woningverhuurders, CJIB, DUO, LBIO, SVB, etc. etc. En juist daarom is de Wet nog niet in werking. Zie al die ICT-systemen maar eens goed op elkaar af te stemmen... 

Een aanspreekpunt

De Wet schrijft ook voor dat de schuldeisers die beslag willen leggen op de bezittingen van de schuldenaar onderling betere afspraken maken. Onder het nieuwe regime heeft de schuldenaar één aanspreekpunt: de innende deurwaarder. Die berekent de beslagvrije voet, legt die voor aan de schuldenaar die kan controleren of het klopt, en deze geldt dan voor alle innende partijen.

Noodmaatregelen

Als tijdelijke overbrugging naar deze nieuwe manier van werken heeft het kabinet noodmaatregelen afgekondigd. Wat zijn die? De Belastingdienst mag nu automatisch tot 500 euro per maand afschrijven van de rekening(en) van de schuldenaar. Ook mag de Belastingdienst nu zonder meer beslag leggen op eventuele toeslagen die de schuldenaar krijgt. De fiscus bekijkt of ze dat voorlopig niet kan doen (buiten werking stellen heet dat formeel). En de gemeenten is gevraagd om 95 procent van de bijstandsnorm vrij te laten als de schuld moet worden verrekend met de bijstandsuitkering. Die ondergrens ligt nu vaak nog op 90 procent.

Bankbeslag

Andere onderdeel uit de lang verwachte Wet: geen onbeperkt beslag meer leggen op de bankrekeningen van de schuldenaar. Nu kunnen de schuldeisers het volledige saldo nog opeisen. Een schuldenaar die dat niet wil, krijgt meestal gelijk van de rechter. Maar moet zijn zaak nu nog wel zelf, per geval bepleiten. Sommige uitvoeringsinstanties houden nu al rekening met de beslagvrije voet bij een bankbeslag.

Vroegsignalering

Ook wil het kabinet dat nutsbedrijven (gas, water, licht), sociale verhuurders, en zorgverzekeraars achterstanden met betalen doorgeven aan de gemeente. Voor elke instantie gelden andere termijnen. Nadat 2 verschillende instanties een betaalachterstand hebben gemeld over dezelfde persoon (of huishouden?) moet de gemeente in actie komen. Schuldhulpverleners bij gemeenten kunnen dan gegevens over inkomen en vermogen van mensen met betalingsachterstanden opvragen. Het zou gaan om persoonsgegevens die de gemeenten hebben door uitvoering van de Participatiewet en de Wmo 2015. En om de persoonsgegevens die de Belastingdienst en woningcorporaties hebben. Andere instanties worden nog niet genoemd in het wetsvoorstel. Maar daarvoor kan de minister een aparte regeling maken.

Noodstop

Twee Kamerleden (Rens Raemakers van D66 en René Peters van het CDA) willen deze 'vroegsignalering' van schulden uitbreiden. In een motie pleiten ze voor een 'noodstop' bij mensen die een verkeersboete ook na 2 verhogingen nog niet hebben betaald. Verkeersboetes kunnen tot 300 procent hoger worden als u ze niet op tijd betaalt. Dus, concluderen de Kamerleden, mensen die het op 2 verhogingen laten aankomen kunnen deze boetes echt niet betalen omdat ze financieel in de knel zitten. Die kan je dus beter schuldhulp aanbieden dan nog hogere boetes. Aan de gemeenten de taak om deze hulp aan te bieden, in overleg met het Centraal Justitieel Incassobureau. Nog niet zeker is of de hele Tweede Kamer dit plan steunt.

Kleine schulden worden snel groot...

Al deze 'vroegsignalering' moet helpen om schulden zo snel mogelijk aan te pakken, voordat ze groter worden door rente en incassokosten. De schuldhulpverleners maken eerst een plan van aanpak. Uiteraard moeten de schuldenaren toestemming geven. Maar dat kunnen ze straks in een keer doen, voor alle instanties tegelijk. Over de gevolgen voor de privacy wordt de Autoriteit Persoonsgegevens om advies gevraagd. Op internetconsultatie kan iedereen zijn mening geven over deze wijzigingsplannen. U vindt daar ook alle officiële informatie. Formeel puntje: deze plannen gaan over een wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Niet hetzelfde als de uitgestelde Wet vereenvoudiging beslagvrije voet.

Meer informatie

Meer weten over hoe de schuldhulp nu is geregeld? Klik op de button!

Let op:

De gegevens in dit dossier zijn ontleend aan tientallen doorgaans zeer betrouwbare bronnen. Toch kan Earnest geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele onjuistheden, of gevolgschades die hieruit kunnen ontstaan. Deze informatie verandert vaak, en veel. Daarom is alleen de online-versie van dit dossier actueel.