Hoe komen er meer vrouwen aan de top?

Omdat er, ruw geschat, evenveel vrouwen als mannen zijn in de wereld klinkt het erg logisch dat die verdeling ook in de top van het bedrijfsleven zou moeten bestaan: de helft vrouw, de helft man. Maar in Nederland is dat niet zo, net zoals in veel andere Westerse landen. De overheid probeert er al jaren iets aan te doen. Het kabinet Rutte-III kwam met een wetsvoorstel. Het moet organisaties dwingen om meer vrouwen in de raden van bestuur en commissarissen op te nemen. Dat gaat via het principe van de lege stoel.

 

In 2022 ging het opeens hard met de nieuwe vrouwelijke commissarissen. Van de 85 nieuwe benoemingen in de raad van commissarissen bij de 89 beursgenoteerde bedrijven in Nederland waren er 47 vrouw. Dat is 55 procent van alle benoemingen. Maar in de raden van bestuur ging 84 procent van de nieuwe benoemingen naar een man. Hierdoor steeg het percentage vrouwelijke bestuurders de afgelopen 12 maanden amper. Het ging van 14 naar 15 procent.

De lege stoel

Inmiddels geldt de wet Moderniseren NV-recht en vergroten genderdiversiteit in de top van grote bedrijven. Nu moet de raad van commissarissen bij Nederlandse beursgenoteerde bedrijven minstens uit een derde vrouwen en ook een derde mannen bestaan. Twee van elke 3 ondernemingen met beursnotering voldoen er al aan. Maar ze moeten er ook aan blijven voldoen. Anders volgt een sanctie: nietigverklaring van de benoeming (‘de lege stoel’). 

Passende, ambitieuze streefcijfers

Maar deze wet geldt niet voor raden van bestuur. En ook niet voor bedrijven zonder beursnotering. Zo’n 5.000 grote Nederlandse bedrijven zonder beursnotering moeten wel iets doen als de wet van kracht is. Ze moeten met passende en ambitieuze streefcijfers komen voor de (sub)top van het bedrijf. Ook moeten deze bedrijven een plan maken hoe ze de streefcijfers gaan halen, transparant zijn over de resultaten en die ook jaarlijks melden bij de SER. Bekijk de precieze vereisten op deze themapagina van de SER.

En de loonkloof?

Is een emotioneel en mistig onderwerp. Terecht, vind ik want waarom zou een vrouw minder verdienen voor hetzelfde werk? Maar er zit meer in dit item. Zo verschilt de loonkloof nogal per bedrijfstak of sector. In het bedrijfsleven blijft die kloof hardnekkig het grootst, met 20 procent in 2018, nu (2022) nog 19 procent. En bij de overheid het kleinst. Daar verdient de man 4,3 procent beter voor hetzelfde werk. Dat geeft een gemiddelde achterstand in loon van 13 procent. Dat was 16 procent in 2019.

Er is nog iets vreemds aan de hand met de loonkloof. Uit onderzoeken in 2018 bleek dat na correctie voor onder andere deeltijd, opleiding, ervaring van een kloof van 16 procent een onverklaarbaar verschil van 6 tot 8 procent overblijft. Waarom is dat verschil er nog? Sommigen, waaronder ik denken dat het te maken heeft met verwachtingen, normen en rolpatronen. Nog steeds is in Nederland de norm dat mannen de hoofdkostwinner zijn en vrouwen zich meer richten op zorgtaken en onbetaald werk. Minister Van Gennip van Sociale Zaken noemt het een 'hardnekkige norm'. Klopt. Maar het is cultuur, en dat verander je niet zomaar.

Meer informatie

Op de website Topvrouwen.nl is een handreiking te vinden over deze (inmiddels vervallen) verplichting: 30% vrouwen: wat betekent het wettelijk streefcijfer voor úw onderneming? Ook vindt u hier meer informatie, actualiteiten en natuurlijk ook: vele topvrouwen.

De 'hardnekkige norm' over de rollen van mannen en vrouwen wil minister Van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bediscussiëren in een maatschappelijke dialoog. Lees meer in een Kamerbrief van de minister.  

Let op:

De gegevens in dit dossier zijn ontleend aan tientallen doorgaans zeer betrouwbare bronnen. Toch kan Earnest geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele onjuistheden, of gevolgschades die hieruit kunnen ontstaan. Deze informatie verandert vaak, en veel. Daarom is alleen de online-versie van dit dossier actueel.