Meer te besteden dit jaar?

De lonen in nieuwe cao’s waren in mei gemiddeld met 4,5 procent hoger omhoog. Dat brengt het jaargemiddelde op 5½ procent, volgens cijfers van werkgeversvereniging AWVN over mei. De FNV ziet hogere loonstijgingen, en stelt dat die hebben geholpen om een recessie te voorkomen.

 

In april 2024 kwamen nieuwe loonafspraken in cao’s uit op gemiddeld 4,8 procent. En in maart was het gemiddeld 5,3 procent. In mei werden in totaal 32 cao's afgesloten voor ongeveer 320.000 werknemers. De grootste loonsverhogingen waren in de landbouw, het onderwijs, de bouw, financiële diensten, de papierindustrie en het vervoer, meldt nu.nl.

Jaargemiddelde daalt

Bezien over heel 2024 is de loonstijging nu gemiddeld 5,5 procent. Dat komt vooral door de hogere loonstijgingen in de eerste maanden van dit jaar. Sindsdien daalt het jaargemiddelde met 0,3 procent per maand. Ook is het percentage duidelijk lager dan vorig jaar, toen de lonen over geheel 2023 omhoog gingen met 7,3 procent.

Achterblijvende arbeidsproductiviteit

Toch noemt AWVN 5,5 procent gemiddelde loonstijging nog ruim hoger dan in de afgelopen decennia. Wel spreekt de AWVN van een langzaam dalende trend in de loonafspraken sinds vorige zomer. De hoge inflatie in 2022 en begin 2023 zorgde, in combinatie met stijging van de minimumlonen, voor hoge loonafspraken. Vooral de achterblijvende groei van de arbeidsproductiviteit maakt volgens de AWVN echter duidelijk dat de loonruimte in het bedrijfsleven kleiner is geworden. AWVN pleit voor afspraken die helpen de productiviteit te verhogen zodat er meer loonruimte ontstaat.

Nog verlies koopkracht

Economen van Rabo en ING verwachten volgens nu.nl dat de loonstijging de komende maanden verder afneemt. De piek van de inflatie is geweest, en bedrijven beginnen last te krijgen van stijgende loonkosten en dalende omzetten. Maar de lonen in cao’s zullen dit jaar nog wel tussen 5 en 6 procent blijven stijgen, denken ze. Er is nog steeds verlies van koopkracht dat de vakbonden willen compenseren.

Hoogste loonstijging in 40 jaar ‘hard nodig’

De FNV stelt dat de gemiddelde loonstijging in cao’s dit jaar tot nu toe 5,8 procent is. Voor mensen die tot 110 procent van het minimumloon verdienen zelfs 6,1 procent. Maar voor vicevoorzitter Boufangacha is dat geen reden om tevreden achterover te leunen. ‘Op vorig jaar na is dit de hoogste loongroei in veertig jaar. Dat was voor veel mensen hard nodig om aan het eind van de maand geld over te kunnen houden’, zei Boufangacha tijdens de tussenevaluatie van het cao-seizoen in het vakbondshuis in Utrecht.

‘We hebben een recessie voorkomen’

Boufangacha bedankte daar de vakbondsleden, die volgens hem ‘het verschil hebben gemaakt voor hun collega’s en in het op gang krijgen van de economie. De door werkgevers aangekondigde loon-prijsspiraal is er nooit gekomen. Sterker nog, de prijsstijgingen zijn flink afgenomen, het gaat goed met onze economie en met bedrijven. Zoals economen nu toegeven: de economie groeit doordat consumenten het geld laten rollen.’

Haalbaar

De gemiddelde inflatieachterstand is gedaald tot 3,6 procent in april, aldus de FNV. ‘Ons doel is om dit volledig in te halen. We vinden het een vereiste dat de lonen op peil worden gebracht en dat mensen dezelfde boodschappen kunnen doen vergeleken met voordat de inflatie hoog werd.’ Het is volgens Boufangacha haalbaar om het gat tussen inflatie en lonen te dichten. 'Er is voldoende ruimte in de economie om te investeren in hogere lonen en betere arbeidsvoorwaarden.’ In onder meer de cao voor werknemers van ABN AMRO is wat hem betreft nog een inhaalslag te maken.

Loon-prijsspiraal

In de meeste bedrijfstakken waar het loon dit jaar hard is gestegen was de stijging vorig jaar klein of gematigd. Het gaat dus vaak om een inhaalslag. Met uitzondering van de horeca, waar het loon ook vorig jaar met 7 procent aanzienlijk steeg. Daarom zijn de onderzoekers van De Nederlandsche Bank (DNB) nog niet bezorgd voor een loon-prijsspiraal. Ook de reële loonstijging, gecorrigeerd voor de inflatie, is met 4,3 procent duidelijk lager. In de eerste helft van vorig jaar werden de loonstijgingen teniet gedaan door de inflatie, die toen veel hoger was. Nu is dat omgekeerd: de inflatie schommelt net boven 3 procent dit jaar tot nu toe.

Wat dat gecijfer voor u betekent

Dus gaan we er op vooruit dit jaar? Hangt helemaal van je eigen gedrag af, zeggen sommige economen. Volgens het Planbureau CPB stijgt de koopkracht dit jaar met gemiddeld 2,7 procent. Vorig jaar verloren we nog 0,8 procent. De inflatie daalt naar 2,9% in 2024 en 2,8% in 2025. Volgens het CPB gaan de lage lonen er tussen 2021 en 2025 meer dan gemiddeld op vooruit. Dat komt vooral door de verhoging per 1 januari 2024 van het wettelijke minimumloon en de gekoppelde uitkeringen en toeslagen. De hogere inkomens zien tot 2025 hun koopkracht in doorsnee afnemen.

Let op:

De gegevens in dit dossier zijn ontleend aan tientallen doorgaans zeer betrouwbare bronnen. Toch kan Earnest geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele onjuistheden, of gevolgschades die hieruit kunnen ontstaan. Deze informatie verandert vaak, en veel. Daarom is alleen de online-versie van dit dossier actueel.